Engel Bedenlerde Değil, Fırsatların Önündeki Duvarlardadır
Türkiye’de engelli bireylerin yaşam mücadelesi yıllardır konuşuluyor. Yasalar çıkarılıyor, projeler hazırlanıyor, zaman zaman umut veren açıklamalar yapılıyor. Ancak günlük hayata bakıldığında, engelli bireylerin karşılaştığı birçok sorun hâlâ aynı şekilde devam ediyor.
Bugün bir görme engelli bireyin tek başına güvenle yürüyebileceği kaldırımlar bile çoğu zaman işgal altında. Sesli trafik ışıkları yeterli değil, kamu binalarının önemli bir kısmı hâlâ tam anlamıyla erişilebilir değil. Toplu taşımadan eğitim kurumlarına kadar pek çok alanda engelli bireyler günlük yaşamın içinde görünmeyen ama çok ağır hissedilen engellerle karşı karşıya kalıyor.
Eğitim ve istihdam da engelli bireylerin en çok zorlandığı alanlardan biri olmaya devam ediyor. Yıllardır engelli bireylerin kamu ve özel sektörde daha fazla istihdam edilmesi gerektiği konuşuluyor. Ancak buna rağmen birçok engelli birey hâlâ iş bulma konusunda ciddi zorluklar yaşıyor.
Son günlerde engelli istihdamı konusunda ortaya atılan bazı iddialar da bu kaygıları artırmış durumda. Özellikle kamuoyunda konuşulan “engelli istihdamının binde bire düşürülebileceği” yönündeki söylentiler, henüz resmi bir karşılığı olmasa bile engelli bireylerin geleceğe dair endişelerini büyütüyor.
Oysa engelli bireyler bir rakamdan ibaret değildir. Onlar üretmek isteyen, çalışmak isteyen ve toplumun bir parçası olarak onurlu bir hayat sürmek isteyen bireylerdir. Engelli bireylerin beklentisi ayrıcalık değil, eşit fırsattır.
Toplumsal hayata katılımın önündeki engeller yalnızca fiziki düzenlemelerle sınırlı değildir. Asıl sorun, engelli bireylerin çoğu zaman yeterince anlaşılmaması ve ihtiyaçlarının karar alma süreçlerinde yeterince dikkate alınmamasıdır.
Bu nedenle kamu politikalarının oluşturulmasında engelli bireylerin görüşlerinin dikkate alınması büyük önem taşımaktadır. Özellikle Gençlik ve Spor Bakanlığı başta olmak üzere kamu kurumlarının erişilebilirlik, eğitim, istihdam ve sosyal destek konularında daha kapsayıcı politikalar üretmesi gerekmektedir.
Engelli bireylerin yaşadığı sorunlar yalnızca engellilerin sorunu değildir. Bu, toplumun tamamını ilgilendiren bir insan hakları meselesidir. Çünkü bir toplumun gelişmişliği, en dezavantajlı bireylerine sunduğu fırsatlarla ölçülür.
Unutulmamalıdır ki engel çoğu zaman bedenlerde değil, fırsatların önüne konulan duvarlardadır.
O duvarlar kaldırıldığında engelli bireylerin neler başarabileceğini görmek hiç de zor değildir. Yeter ki fırsatlar eşit olsun, yeter ki toplum olarak engelleri birlikte kaldırmayı başaralım.
✍️ Osman Keskin