Her yıl 7–14 Ocak tarihleri arasında Beyaz Baston Haftası’nı anıyoruz. Konuşmalar yapılıyor, sosyal medyada birkaç paylaşım dönüyor, kurumlar “farkındayız” diyor. Peki sonra ne oluyor? Ne yazık ki baston yine kaldırımlara takılıyor, yine araçlar rampalara park ediyor, yine görme engelli bireyler hayata tek başına tutunmaya çalışıyor.
Sorun şu: **Beyaz Baston Haftası bir kutlama değil, bir hatırlatma olmalı.**
Görmezden Gelinen Gerçekler
Görme engelliler için en büyük sorun hâlâ **erişilebilirlik**.
Kaldırımlar ya işgal altında ya da plansız. Sarı kılavuz yollar ya yarım bırakılıyor ya da direğe, ağaca, reklam panosuna çarpıyor. Toplu taşımada sesli anonslar çalışmıyor, durak bilgileri yetersiz. Kamu binalarında “erişilebilir” tabelası var ama içeride yönlendirme yok.
Eğitimde ayrı bir tablo var. Görme engelli öğrenciler materyale geç ulaşıyor, Braille ya da sesli kaynaklar yetersiz kalıyor. İstihdamda ise “yasal zorunluluk” dışında samimi bir yaklaşım hâlâ çok sınırlı.
Toplumdaki bakış açısı da sorunlu.
Aşırı acıma, gereksiz müdahale ya da tamamen yok sayma… Oysa ihtiyaç olan şey acıma değil, **saygı ve doğru destek**.
Peki Çözüm Nerede?
Çözüm aslında zor değil, ama samimiyet istiyor.
1. **Erişilebilirlik denetlenmeli.**
Kaldırım, yol, bina yapılıyor ama kontrol yok. Belediyeler sadece yapmakla değil, *doğru yapmakla* sorumlu tutulmalı.
2. **Eğitim zorunlu olmalı.**
Belediye personeline, kamu çalışanlarına, hatta sürücülere görme engellilerle doğru iletişim ve destek eğitimi verilmelidir.
3. **Engelli bireyler karar masasında olmalı.**
Bizim adımıza karar verilmesin. Proje mi yapılacak? Yönetmelik mi yazılacak? O masada mutlaka görme engelliler olsun.
4. **İstihdam göstermelik olmaktan çıkarılmalı.**
Engelli bireyler sadece “kontenjan doldurmak” için değil, niteliklerine uygun alanlarda çalıştırılmalıdır.
5. **Beyaz baston sadece sembol olarak kalmamalı.**
O baston bir aksesuar değil; bağımsız yaşamın anahtarıdır. Ona saygı, sahibine saygıdır.
Son Söz
Beyaz Baston Haftası’nda birkaç paylaşım yapmak yetmez.
Asıl farkındalık, haftadan sonra başlar.
Eğer gerçekten eşit bir toplum istiyorsak, engelliliği bir “yardım konusu” değil, bir **hak meselesi** olarak görmeliyiz.
Bizler ayrıcalık değil, **erişilebilir bir yaşam** istiyoruz.
Ve bu, bir haftalık değil, **365 günlük bir sorumluluktur**.